Anil Awachat (अनिल अवचट)

March 26, 2007

अनिल अवचट ह्यांची काही स्केचेस

Filed under: General — Manish @ 3:29 pm

यशोदाने (अनिल अवचट ह्यांची मुलगी) अनिल अवचट ह्यांची काही अप्रतिम स्केचेस पाठवली आहेत. मुळ स्केच पहाण्यासाठी thumbnail वर click करावे.

Sketch 1

Sketch 3

Sketch 2

धन्यवाद यशोदा!!!

March 17, 2007

किस्त्रिम दिवाळी २००६ : अनिल अवचट व्यंगचित्र !

Filed under: General — Manish @ 12:11 am

Anil Awachat carricatureअजितने बाबाचे किस्त्रिममधील व्यंगचित्र पाठवले आहे.


(Cartoonist : Mahendra Bhavsar)

I think Baba is mostly introspective & reflective — and he draws a lot form his own experiences in life – his writing is mostly autobiographical – but not full of himself. And given the kind of activities & social work and amount of articles he has written on social issues – I think he beats most Marathi authors, and cartoonist; who are probably more selfish and full of themselves though their writing may not talk about themselves!!

March 16, 2007

Rave parties, drug abuse, addiction & all that…

Filed under: General — Manish @ 4:06 pm

I wanted to write this as a comment to Article that Yogesh posted earlier – Baba’s article on the rave parties and addiction; but realized that it was becoming way too big & I needed to give some references as well – so decided to write it as another post – probably an extension to that earlier post itself.

TOI has got some of weirdest views on few controversial subjects. There is a good article in the Pune Westside Plus supplement with TOI today, here is the article – It was the biggest mistake of my life I think we need to take a bit more balanced view in all this. Whereas TOI takes shocking “It’s no big deal” sort of stand, most Marathi newspapers have reported this as illegal party with drug abusers. This article and few more articles about this rave party made me realize again how powerful media could be in forming public opinions. It is whole paradigm shift about how you view the people who attended this party – whether you see them as “Victims” or “Criminals”. I personally think the crowd has to be combination of both. There must be few people out there who wanted to enjoy party with lots of crowd, loud music and some booze (Ideas of enjoying could differ – and it’s ridiculous to say that youngsters should *only* devote their spare time to creative pursuits!). It would be naive & probably unfair to label all of them as “criminals”, some of could be “victims” as well!! Likewise, it would be silly to call all of them as “victims” and TOI’s article calling this as “moral policing” is annoying to put it mildly – especially when they mention about drugs like ‘marijuana’ (and many others maybe?) in that report itself!

Of course, party organizers and people who made those drugs available should be punished without mercy – though I am skeptical if it would actually happen given the nexus these people could have!

It reminds me of the movie called ‘Ek ruka hua faisla‘ and how people judge the event & person based on their own prejudices (without consciously realizing it) without really knowing the facts. I do not know a single person who visited that party – so no inside news here but I think it would be sensible for us to balance our perception of this between “victims” & “criminals”!

There are more serious questions arising from this though, and I wonder if we would do anything to find solutions to these real questions instead of finding quick but ineffective answers!

Real questions would be –

What is definition of “enjoyment”? How can “substance abuse” solve any problem that essentially has its roots in the thought process?? Will it make more sense to take this “de-addiction” movement that Baba & Muktangan have been devoted to a step further to “prevention is better than cure” step and conduct some counselling sessions proactively in BPOs, call centers and such places?? Moreover, it will be better if such sessions are conducted in Hindi/English because many of the participants would be non-Marathi people – and they are the ones who are away from their homes & family – perhaps more lonely, frustrated and depressed than we realize or they themselves would understand or admit. They have their own set of problems and feel handicapped due language barriers and “alienating” attitude that some natives show. It is critical that awareness is spread about these issues effectively in places where it is needed badly.

Firing an employee whose name was in the list could be a quick but ineffective answer. That reminds me – Why girls’ names were excluded here???? They were not brought there against their wish! One visit to the happening places in metros and cities like Pune – and you’d know they are every bit as reckless & abusive (not necessarily verbally) as guys are! Anyway! How would it educate future employees about its ill effects & probable inevitable path leading from curiosity/experimentation to addiction — or even HIV infection. (Nah, public memory is short!) It would be much more sensible if these companies facilitate such seminars & counseling sessions for their employees. Counseling to their employees to help them learn how to deal with their own complexes, disappointments & frustrations. Helping them to learn acceptance & tolerance. And corporate parties could get healthier as well – by allowing the participants to contribute with their own little, often insignificant talents, without ridiculing them about their accents, background or whatever.

It would be nice we could do something proactively to prevent addiction & future drug addicts. “Substance Abuse” is not a solution – but apparently it’s not obvious to most people – and there could be several other reasons as well. But counseling does help – at various level to solve individual problems. If Baba/Muktangan are willing to take such steps as preventive measures & spreading awareness, I’d love to be part of it – and I think may would people can help in this!!

This is one very nice quote by J. Krishnamurthi –

How anxious we are to find an answer to our problems! We are so eager to find an answer that we cannot study the problem; it prevents our silent observation of the problem. The problem is the important thing, and not the answer. If we look for an answer, we will find it; but the problem will persist, for the answer is irrelevant to the problem.

Let’s hope that the problem is understood properly – so we can work for its solution, and not just transient answers!!

March 11, 2007

बाबांचा लेख: ड्रग्जचा विळखा

Filed under: General — yogesh @ 7:21 pm

पुण्यात झालेल्या रेव्ह पार्टीच्या निमित्ताने लोकसत्ताच्या पुणे वृत्तांत मधील ‘ड्रग्जचा विळखा’ या सदरात आलेला अनिल अवचटांचा लेख खाली वाचा:

पुणे वृत्तांतची इंटरनेट आवृत्ती उपलब्ध नसल्याने इथेच तो देत आहे.

संस्कृतीचा र्‍हास

समाजात उपभोगवाद वाढत चालला आहे, हे ‘रेव्ह पार्टी’ आणि त्यात गुंतलेल्या धनिक बाळांना झालेल्या अटकेच्या निमित्ताने ठळकपणे समोर आले आहे. ‘मला मजा मिळाली पाहिजे. त्याचे परिणाम विचारणारे तुम्ही कोण?’ अशी बेदरकारी या उपभोगवाद्यांमध्ये आहे. ‘रेव्ह’ आणि तत्सम प्रकारच्या पार्ट्यांमधून तरुणांना नवीन व्यसनांची ओळख करून दिली जाते. त्यातून अगदी सगळ्यांना नाही, तरी काहींना अमली पदार्थांची सवय जडते. तिचे पर्यवसान व्यसनात होते. थोडक्यात ‘रेव्ह पार्ट्या’ झाल्या नाहीत, तर ही मुले वाचतील इतके हे सरळ गणित आहे. अशा पार्ट्यांमागची प्रेरणा मौजमजाच असते. मौजमजेचे काही सुसंस्कृत मार्ग शिल्लक राहिले आहेत की नाहीत, हा खरा प्रश्न आहे. पकडले गेलेले तरुण एकत्र जमून संगीताच्या तालावर नाचले असते, तर कोणाची हरकत असण्याचे काहीच कारण नव्हते. दुर्दैवाने ‘बीअर पिण्यात काही गैर नाही,’ असे मानणार्‍या पालकांच्या मुलांकडून असे समंजस पाऊल उचलले जाणे संभवत नाही.

‘रेव्ह पार्टी’ किंवा तत्सम प्रकारांची वाढती संख्या हे समाजस्वास्थ्याच्या दॄष्टीने धोक्याचे चिन्ह आहे. संस्कृतीच्या र्‍हासाचेच ते लक्षण आहे. अमली पदार्थाच्या सेवनाचे मानसिक परिणाम खूप खोलवर असतात. अमली पदार्थांचे सेवन केलेला मनुष्य एका विशिष्ट भावनेच्या आहारी जातो आणि त्याला व्यसन लागते. मेंदूवर हमखास परिणाम करणारे हे पदार्थ घातक आहेत; कारण त्यात चटक लावणारे घटक असतात.

‘मुक्तांगण’ पुरते बोलायचे, तर आमच्याकडे येणार्‍या रुग्णांमध्ये ८० टक्के व्यक्ती दारूच्या आहारी गेल्या असतात; तर २० टक्के या अमली पदार्थ आणि अन्य व्यसनांचे सावज बनलेल्या असतात. या व्यसनांचे चार गटांत वर्गीकरण केले जाते. अफू (हेरॉईन व गर्द), मारुवाना ड्रग्ज (गांजा व चरस), झोपेच्या गोळ्या आणि सिगारेटस हे ते गट होत. दारूबाजांना ज्याप्रमाणे नातेवाईक व्यसनमुक्ती केंद्रात आणून सोडतात, तसे रस्त्यावरच्या गर्दुल्ल्यांबाबत घडत नाही, हे लक्षात घेतले पाहिजे. गर्दच्या आहारी गेलेली व्यक्ती सुशिक्षित घरातील असेल, तरच तिला केंद्रात दाखल केले जाण्याची शक्यता निर्माण होते. नेमकी हीच वस्तुस्थिती लक्षात घेऊन ‘मुक्तांगण’ने वस्त्यांवस्त्यांमध्ये जाऊन शिबिरे घेण्यावर भर ठेवला आहे. मानवी मनाचा थांग संत महंतांनाही लागलेला नाही. अमली पदार्थांच्या भयावह समस्येवर उपाय सुचवण्याच्या अपेक्षेने मानसोपचारतज्ज्ञांकडे पाहिले जाते. मात्र, असा तज्ज्ञसुद्धा अखेरीस माणूसच असतो, हे आपण विसरून जातो. नैराश्यावर विजय मिळवण्याचे अनेक सकारात्मक मार्ग आहेत. पण असे मार्ग मोहाच्या क्षणी नैराश्यग्रस्त व्यक्तीला समोर दिसणे, हेसुद्धा तितकेच आवश्यक आहे. एकाकीपणावर किंवा दु:खावर मात करण्यासाठी काही आरोग्यपूर्ण मार्ग असू शकतात, हे ‘रेव्ह पार्टी’ करणार्‍या युवकांच्या गावीही नव्हते, असे खेदाने म्हणावेसे वाटते. नैराश्यावर मात करण्यासाठी परिस्थितीशी मानसिकदृष्ट्या जुळवून घ्यायचे की निराशा दारूत बुडवायची?

काही वर्षांपूर्वीपर्यंत ड्रग्जसेवनाचे प्रमाण कमी झाले होते; पण गेल्या दीड वर्षात ते पुन्हा वाढले आहे. अमली पदार्थांच्या सेवनामागे एड्सचा मोठा धोका दडला आहे. क्षणिक मौजमजेची जबरदस्त किंमत व्यसनासक्त व्यक्ती आयुष्यभर मोजत राहते. व्यसनांची समस्या मानसिक त्रासापुरती मर्यादित नाही; तर संस्कृतीच्या रसातळाला जाण्याशी ती जोडलेली आहे.

-डॉ. अनिल अवचट.

टाईम्स ऑफ इंडियाचे संपादक हे वाचून थोडा बोध घेतील अशी (व्यर्थ) अपेक्षा आपण बाळगू. 🙂

March 3, 2007

माझा अनुभव… डॉ. अवचटांच्या कार्यक्रमाचां

Filed under: General — shripad @ 2:04 pm

पुण्यात “सकाळ’मध्ये सप्टेंबर 1999ला रुजू झालो. नगरचा श्रीपाद ब्रह्मे माझ्याच बॅचचा. मी मराठवाड्यातून तिथं गेलेलो आणि तो सुमारे एक-दीड वर्षापासून तिथंच राहणारा. मी राजकारणात, समाजाच्या प्रश्‍नात रमणारा. तो रमायचा साहित्यात. चांगलं साहित्य कोणतं, हे त्याला कळायचं. पु. ल. देशपांडेंनी त्याला पत्रही पाठवलेलं. त्यानं ते जपून ठेवलंय. मला त्यानं ते एकदा अभिमानानं दाखवलंही. त्याच्याकडूनच डॉ. अनिल अवचटांविषयी ऐकलं. त्यानं मला डॉक्‍टरांचं एक पुस्तक वाचायला दिलं. त्यापूर्वी माझी वाचनाची तयारी व्हावी, म्हणून एका दिवाळी अंकातला लेख दिला होता. त्यानंतर त्यानं पुस्तक पुढं केलं. मी ते घेतलं. रात्रीतून वाचलं. सकाळी त्या म्हणाले,””ही स्टाईल वेगळीचं. बाकीच्या पुस्तकात असं लिहिलेलं नसतं.” त्यावर त्यानं सांगितलं की, ही “रिपोर्ताझ’ पद्धत आहे. फक्त डॉक्‍टर अवचटंच तसं लिहितात. पहिल्या पुस्तकानंच मी डॉक्‍टरांच्या लिखाणाच्या प्रेमात पडलो. पुण्यात असताना त्यांच्या कार्यक्रमाला हजेरी लावण्याचा योग आला नव्हता. “सकाळ’च्या वर्धापनदिनाला डॉक्‍टर आले होते. ब्रह्मेनं माझी त्यांच्याशी ओळख करून दिली. मी आनंदलो. ज्यांचं काही तरी वाचलंय, अशा माणसाला पहिल्यांदाच भेटत होतो.
पुढं मे 1999 मध्ये “सकाळ’नं औरंगाबादेत आवृत्ती सुरू केली. ती मराठवाड्यासाठी. माझी बदली झाली. आपल्या भागात आल्याचा आनंद मला झालेला. मी औरंगाबादच्या ऑफिसात बातम्यांच्या संपादनाचं काम करू लागलो. पुढं सहा-आठ महिन्यांत मला बातमीदारीचं काम मिळालं. माणसांत वावरण्याचा छंद असल्यानं मी ते स्वीकारलं. अगदी आनंदानं.

उद्याच्या कार्यक्रमांचं नियोजन आधल्या दिवशी रात्री व्हायचं. जानेवारी 2001चे दिवसं. कदाचित दुसरा आठवडा असावा. डॉ. अनिल अवचटांचं व्याखान. त्याची पत्रिका ऑफिसात आलेली. कार्यक्रम वहीत लिहिल्याचं मी बघितलं. “मी या कार्यक्रमला जातो,’ असं मी रात्रीच सांगितलं. त्यामुळं कार्यक्रमासमोर माझं नाव लिहिलं. व्याख्यानाला मी जातोत, याचं काहींना आश्‍चर्यही वाटलं. कार्यक्रम संध्याकाळचा. काही दिवसांपूर्वीच्या अवकाळी पावसामुळं जरा थंडी होती. संध्याकाळी कार्यक्रम असल्यानं मी दुपारीच काही बातम्या देऊन टाकलेल्या. संध्याकाळचा ताण नको म्हणून. “इंडियन मेडिकल असोसिएशन’च्या हॉलमध्ये हा कार्यक्रम. बहुतेक पेपरचे बातमीदार तिथं आलेले. ते डॉक्‍टरांना ओळखत नसावेत. त्यांचं कामही त्यांना माहितं नव्हतं.

डॉक्‍टरांनी त्यांच्या आयुष्याची पानं तिथं उलगडली. अडीच-तीन तासांचं व्याख्यान, पण कंटाळा दिसत नव्हता कुणाच्याही चेहऱ्यावर. डॉक्‍टरांनी, ते कसे घडले. कसे वाढले. डॉक्‍टरकी सोडून समाजाच्या कामात कसे आले. पत्नीची साथ कशी मिळाली. काम पुढं कसं सरकलं… सारं काही सांगितलं.
आता त्यातून बातमी काम करावी, हा माझ्यासमोरचा प्रश्‍न. आज वेगळी बातमी लिहिता येणार, हे माझ्या मनात होतं. व्याख्यान संपलं. बाकीच्या पेपरचे बातमीदार निघून गेले घाईनं. मी थांबलो. डॉक्‍टरांना भेटावं. पुण्यातील भेटीची आठवण करून द्यावी, असं माझ्या मनात होतं. व्याख्यानानंतर श्रोते घराची वाट धरतात. संयोजक आणि व्याख्याते चहाला निघतात, असा माझा अनुभव होता, पण त्या दिवशी तसं काही घडलं नाही. डॉक्‍टरांच्या भोवती गराडा पडला. तरूण मुलांचा. बहुतेक सारी मेडिकलची होती. नेमकं काय चाललयं, हे पाहण्यासाठी मीही त्यांच्यात शिरलो. डॉक्‍टरांवर प्रश्‍न बरसत होते. “तुम्ही कसं काम करता,’ “आम्हाला जमलं का,’ “कशी सुरवात करावी,’ या प्रश्‍नांना डॉक्‍टर शांतपणे उत्तरं देत होती. मला हे प्रश्‍नोत्तरांचं सत्र क्‍लिक झालं. ठरवलं, “हीच बातमी.’ अडीच-तीन तासांच्या व्याख्यानानंतरचे हे 20-25 मिनिटांचे अनौपचारिक सत्र. मला बातमीची सुरवात देणारं.

मी ऑफिसात परतलो. काहीसा उत्साहानं. मग 15-20 मिनिटांत बातमी पूर्ण. प्रश्‍नोत्तरांचं सत्र माझ्या बातमीच्या लीडमध्ये. दोघा मित्रांना दाखवली. “वेगळी आहे. छान… चौकट करायचा निरोप लिही,’ असं त्यांनी सांगितलं. बातमी दिली. नंतरचं काम आटोपून घरी परतलो. दुसऱ्या दिवशीपासून लग्नाची रजा. त्यामुळं रात्रीच गावी (बीडला) गेलो. नंतर दोन-अडीच महिन्यांची रजा. बातमी कशी छापली, ते मला माहितं नव्हतं. सकाळीच मित्राला फोन केला. बातमीचं विचारलं. त्यानं चौकट केल्याचं सांगितलं. मग बर वाटलं. आल्यानंतर मात्र मला अंकाची प्रत मिळू शकली नाही. अंक संग्रही नाही, पण त्या कार्यक्रमाची आठवण मनात साठली. अपोआपचं. आजही “आयएमए हॉल’समोरून जाताना डॉक्‍टरांच्या कार्यक्रमाची आठवण ताजी होते…

Blog at